CIESZYN ZAMIAST WENECJI? (CZ.II)


Z góry na dół i odwrotnie. Lubię miasta pagórkowate, a Cieszyn do takich bez wątpienia należy. Z naciskiem na „bez wątpienia”. Piechur poradzi sobie bez większego trudu, ale rowerzysta powinien koniecznie sprawdzić stan przerzutek. W końcu te siedem pagórków, na których rozłożyło się miasto, to nie jakieś ledwo widoczne wzniesienia, a solidne i strome często wzgórza.

Choćby taka ulica Głęboka. Prowadzi z rynku… głęboko w dół. Ma charakter miejskiego deptaku i jest najchętniej odwiedzaną ulicą w mieście. A kieruje wprost do kart historii, czyli Wzgórza Zamkowego. Odkryto tu ślady osadnictwa już z VI wieku p.n.e. W XIII wieku w tym miejscu znajdowało się centrum Księstwa Cieszyńskiego.

ulica głęboka w cieszynie

Zbliżam się do najstarszego i najbardziej znanego zabytku tych ziem – romańskiej rotundy świętego Mikołaja. Niewiele mamy obiektów architektonicznych w Polsce z równie „starożytnym” rodowodem. Ileż to razy miałeś w ręku banknot dwudziestozłotowy. Zauważyłeś na rewersie wieżę? To właśnie cieszyńska rotunda z XI wieku, służąca całemu grodowi jako kaplica. Była w nim jedyną budowlą murowaną, więc jej przeznaczenie sprowadzało się również do funkcji obronnych. Wokół trwają nadal prace archeologiczne; zapewne tylko czekać na kolejne fakty. Mówi się, że tuż obok znajdował się cmentarz dla najbardziej zasłużonych członków grodu i rycerstwa.

rotunda romanska w cieszynie

Z tarasu widokowego rozciąga się widok na czeski Cieszyn i góry w oddali. W dole, na pierwszym planie graniczna Olza.

panorama czeskiego cieszyna z wzgórza zamkowego

W bliskim sąsiedztwie rotundy widać pozostałość średniowiecznego zamku – gotycką Wieżę Piastowską. Licząca prawie trzydzieści metrów warownia była ostatnim szańcem obrony w przypadku zdobycia grodu przez nieprzyjaciela. Na samym szczycie na turystów czeka platforma widokowa. Uwaga! Wcześniej należy pokonać sto dwadzieścia jeden schodów.

wieża zamkowa w cieszynie

Nie sposób pominąć obecnej na wzgórzu instytucji kultury, jaką jest Zamek Cieszyn. Tu szybko przekonają każdego, że jeśli firmy wykorzystają potencjał tkwiący we wzornictwie to z powodzeniem te działania mogą potem przekuć w zwiększenie konkurencyjności. Stąd liczne warsztaty projektowe i szkolenia, a obiekty międzynarodowego autorstwa można oglądać cały rok. Na przykład hamak do ulicznego wypoczynku, czy miejski projekt rozweselający, jak nazwano różowego świecącego jelenia.  To ciekawe miejsce i coraz ważniejszy ośrodek designu i promocji sztuki w Polsce.

centrum designu w cieszynie

centrum designu w cieszynie

centrum designu w cieszynie

centrum designu w cieszynie

U podnóża znajduje się, zasłużony dla polskiego piwowarstwa, Bracki Browar Zamkowy. Godna nazwa i nic dziwnego – pierwszy browar otwarto w Cieszynie już w XV wieku. Dziś w pogodne, ciepłe dni przed budynkiem można degustować lokalne gatunki.

bracki browar zamkowy w cieszynie

Związki Cieszyna z Wenecją są bardzo bliskie. Przynajmniej w nazwie. Tak bowiem określano dzielnicę rozciągającą się wzdłuż sztucznego kanału Młynówka. Od wieku XVI mieszkali tu przedstawiciele zawodów, którzy w swej pracy musieli mieć dostęp do bieżącej wody, a więc sukiennicy, garbarze, kowale, tkacze. Pamiętam, kiedyś było to romantyczne miejsce,  pełne mostków przerzuconych nad wąskim potokiem,  kwiatów i zakochanych par. Dziś, niestety, trochę zaniedbane. Wypada wierzyć, że czasy świetności powrócą. I Wenecji będzie tu więcej.

cieszynska wenecja

Niedaleko Wenecji znajduję jedno z najbardziej rozpoznawalnych dla grodu miejsc, właściwie, obok rotundy świętego Mikołaja, jego symbol. To, prawdopodobnie jeszcze średniowieczna, Studnia Trzech Braci. Umieszczony na ścianie żeliwnej altany z drugiej połowy XIX wieku tekst głosi: „Roku 810 wiaropodobne założenie miasta Cieszyna przez synów Leszka III, króla polskiego. Trzej bracia książęta, Bolko, Leszko i Cieszko, zeszli się po długiej wędrówce przy tem źródle i ciesząc się zbudowali na pamiątkę miasto, które miano Cieszyn otrzymało.” Do dzisiaj rok 810 przyjmuje się jako symboliczną datę założenia miasta, choć pierwsze wzmianki pisemne pochodzą z 1155.

studnia trzech braci w cieszynie

Wreszcie dochodzę do budynku, którego fasada, choć wymaga odświeżenia, od lat mnie zachwyca. Ten kasztan liści nigdy nie traci. Czarujący zaułek.

cieszyn jpg.

cieszyn jpg.

Wracam w kierunku centrum. Znów czas na podziwianie wiekowych kamienic i eleganckich, nierzadko zmysłowych detali. Najczęściej jednak mamy do czynienia z wiedeńską, bardziej geometryczną, klasyczną odmianą secesji.

cieszyn jpg.

cieszyn jpg.

cieszyn jpg.

A najbardziej chyba olśniewa piękno secesji budynku Teatru imienia Adama Mickiewicza. W czasie inauguracji 24 września 1910 roku był niezwykle nowoczesnym obiektem. We wnętrzu mogło zasiąść siedmiuset siedemdziesięciu widzów, miał obrotową scenę, metalową kurtynę przeciwpożarową, własną elektrownię i centralne ogrzewanie.

teatr im. adama mickiewicza w cieszynie

teatr im. adama mickiewicza w cieszynie

Pomyśleć, ten teatr stoi w trzydziestosześciotysięcznym mieście. Szczęśliwi ci cieszynianie!

Jeśli masz obcokrajowca w pobliżu, daj mu ostatnie zdanie do powtórzenia.



TO MOŻE CIĘ TAKŻE ZAINTERESOWAĆ

OCHOROWICZÓWKA. WIŚLAŃSKIE ODLOTY
02.10.2018
CZESKI CIESZYN. DOBRZE TYLKO Z LOTU PTAKA
08.06.2018
ulica regera w cieszynie
CIESZYN ZAMIAST WIEDNIA? (CZ. I)
31.10.2015