NASZE CODZIENNE I POWSZECHNE BŁĘDY JĘZYKOWE


Zakładam, że moi czytelnicy znają język polski w stopniu zaawansowanym i nie robią błędów, które zdarzają się nieszczęśnikom – cudzoziemcom, dla których jedyna logiczna odmiana czasownika pracować brzmi: pracowam, pracowasz, pracowa. A od słowa świeży, przez tak niby oczywistą analogię do łatwyłatwiejszy, tworzą stopniowanie świeżejszy. Tak czy inaczej, okazji do popełniania pomyłek pozostaje dla wszystkich bez wyjątku, cały bezmiar. Dziś o swojskich, powszechnych błędach, z których kilka potrafi wytrącić z równowagi najspokojniejszego polonistę.

 

JEST PRZEKONYWUJĄCY

Naprawdę, ani jeden ze słowników nie odnotowuje tej formy, a w potocznej polszczyźnie rządzi. Co ciekawe, wybierać można spośród dwóch poprawnych, a wygrywa błędna. Dobrze, czyli jak? Jest przekonujący albo jest przekonywający.

 

PIĘĆ RAZY POD RZĄD

Wielkie potknięcie to nie jest, ale skoro z Rosją nam nie po drodze to i rusycyzmów nie lubimy. Poprawna forma brzmi: pięć razy z rzędu.

 

PODDAJE W WĄTPLIWOŚĆ

Nie ma żadnego znaczenia, czy w języku oficjalnym, czy potocznym – błąd poważny. W obfitości obecny na salonach i w pustostanach. Nikt nie wie, skąd się wzięło drugie d (być może „siłą rozpędu”, skoro jest poddać próbie, poddać pod rozwagę), ale trzeba je koniecznie z poddawania wyrzucić.

Koniecznie: podaje w wątpliwość.

 

ODNOŚNIE CZEGO

Wśród najbardziej rozpowszechnionych błędów odnośnie czego ma miejsce na podium pewne. A „Słownik poprawnej polszczyzny” nie pozostawia wątpliwości: jedynie odnośnie do czego. Trudno, zapewne dla wielu to nowina, ale tylko: odnośnie do występów, odnośnie do wysłanych faktur, odnośnie do naszej rozmowy.

 

W DNIU DZISIEJSZYM

Język urzędowy ma się dobrze również w potocznej polszczyźnie. O ile zgrabniej i ekonomiczniej brzmi proste i jasne: dzisiaj.

 

WYDAJE SIĘ BYĆ CIEKAWY

Był już rusycyzm, jest i anglicyzm. Zamiast: to wypracowanie wydaje się być przepisane, lepiej: to wypracowanie wydaje się przepisane, zamiast: gra aktorska wydaje się być nudna, lepiej – gra aktorska wydaje się nudna, zamiast: kupione buty wydają się być przepłacone, lepiej – kupione buty wydają się przepłacone.

 

W CUDZYSŁOWIU

Jakoś nie przepadam za cudzysłowem pokazywanym gestem z parami kiwających palców, co ostatnio modne, ale jeszcze bardziej denerwuje mnie forma w cudzysłowiu. Tyle razy, do znudzenia, pisze się o tym błędzie w poradnikach. Temat jest, zdawałoby się, tak wyświechtany, że językoznawcom już nie bardzo chce się go podejmować, a ta forma, jak się panoszyła, tak panoszy.

Zapamiętajmy – dobrze tylko w cudzysłowie, bo to połączenie słów cudzy i słowo. Forma w miejscowniku nie pozostawia złudzeń: (o kim? o czym? słowie).

 

WYŁANCZA I WŁANCZA

Wczesne  zmierzchy zachęcają do włanczania i wyłanczania, choć powinny wyłącznie do włączania i wyłączania. Dziwne, jak częsty to błąd i nie dziwne, że językoznawcy ani myślą uznać te rozpowszechnione formy za dopuszczalne.

Wyłączać, włączać – i wszystko jasne.



TO MOŻE CIĘ TAKŻE ZAINTERESOWAĆ

ODPOWIEDZI PYTAJĄCE. MODA JĘZYKOWA DLA NIEZDECYDOWANYCH?
21.02.2019
KAWALER ZA PŁUGIEM SZUKA UTĘSKNIONEJ
31.01.2019
NIE BEZ KOZERY, BOHATEREM JEST PRZYIMEK OKOŁO
24.01.2019
NOWY ROK, A JUŻ ZASTAWIA PUŁAPKI
28.12.2018
ZIMA, WIĘC I SIARCZYSTE MROZY. TYLKO SKĄD TA SIARKA?
07.12.2018
CYFRA I LICZBA. ZASKOCZENIE NIEMAL PEWNE
02.11.2018
TAK CZY TAK? CODZIENNE ROZTERKI JĘZYKOWE (CZ. XVII)
09.10.2018
JAK POPRAWNIE WYMAWIAĆ SŁOWO JABŁKO
21.09.2018
TAK CZY TAK? CODZIENNE ROZTERKI JĘZYKOWE (CZ. XVI)
14.09.2018