NASZE CODZIENNE I POWSZECHNE BŁĘDY JĘZYKOWE


Zakładam, że moi czytelnicy znają język polski w stopniu zaawansowanym i nie robią błędów, które zdarzają się nieszczęśnikom – cudzoziemcom, dla których jedyna logiczna odmiana czasownika pracować brzmi: pracowam, pracowasz, pracowa. A od słowa świeży, przez tak niby oczywistą analogię do łatwyłatwiejszy, tworzą stopniowanie świeżejszy. Tak czy inaczej, okazji do popełniania pomyłek pozostaje dla wszystkich bez wyjątku, cały bezmiar. Dziś o swojskich, powszechnych błędach, z których kilka potrafi wytrącić z równowagi najspokojniejszego polonistę.

 

JEST PRZEKONYWUJĄCY

Naprawdę, ani jeden ze słowników nie odnotowuje tej formy, a w potocznej polszczyźnie rządzi. Co ciekawe, wybierać można spośród dwóch poprawnych, a wygrywa błędna. Dobrze, czyli jak? Jest przekonujący albo jest przekonywający.

 

PIĘĆ RAZY POD RZĄD

Wielkie potknięcie to nie jest, ale skoro z Rosją nam nie po drodze to i rusycyzmów nie lubimy. Poprawna forma brzmi: pięć razy z rzędu.

 

PODDAJE W WĄTPLIWOŚĆ

Nie ma żadnego znaczenia, czy w języku oficjalnym, czy potocznym – błąd poważny. W obfitości obecny na salonach i w pustostanach. Nikt nie wie, skąd się wzięło drugie d (być może „siłą rozpędu”, skoro jest poddać próbie, poddać pod rozwagę), ale trzeba je koniecznie z poddawania wyrzucić.

Koniecznie: podaje w wątpliwość.

 

ODNOŚNIE CZEGO

Wśród najbardziej rozpowszechnionych błędów odnośnie czego ma miejsce na podium pewne. A „Słownik poprawnej polszczyzny” nie pozostawia wątpliwości: jedynie odnośnie do czego. Trudno, zapewne dla wielu to nowina, ale tylko: odnośnie do występów, odnośnie do wysłanych faktur, odnośnie do naszej rozmowy.

 

W DNIU DZISIEJSZYM

Język urzędowy ma się dobrze również w potocznej polszczyźnie. O ile zgrabniej i ekonomiczniej brzmi proste i jasne: dzisiaj.

 

WYDAJE SIĘ BYĆ CIEKAWY

Był już rusycyzm, jest i anglicyzm. Zamiast: to wypracowanie wydaje się być przepisane, lepiej: to wypracowanie wydaje się przepisane, zamiast: gra aktorska wydaje się być nudna, lepiej – gra aktorska wydaje się nudna, zamiast: kupione buty wydają się być przepłacone, lepiej – kupione buty wydają się przepłacone.

 

W CUDZYSŁOWIU

Jakoś nie przepadam za cudzysłowem pokazywanym gestem z parami kiwających palców, co ostatnio modne, ale jeszcze bardziej denerwuje mnie forma w cudzysłowiu. Tyle razy, do znudzenia, pisze się o tym błędzie w poradnikach. Temat jest, zdawałoby się, tak wyświechtany, że językoznawcom już nie bardzo chce się go podejmować, a ta forma, jak się panoszyła, tak panoszy.

Zapamiętajmy – dobrze tylko w cudzysłowie, bo to połączenie słów cudzy i słowo. Forma w miejscowniku nie pozostawia złudzeń: (o kim? o czym? słowie).

 

WYŁANCZA I WŁANCZA

Wczesne  zmierzchy zachęcają do włanczania i wyłanczania, choć powinny wyłącznie do włączania i wyłączania. Dziwne, jak częsty to błąd i nie dziwne, że językoznawcy ani myślą uznać te rozpowszechnione formy za dopuszczalne.

Wyłączać, włączać – i wszystko jasne.



TO MOŻE CIĘ TAKŻE ZAINTERESOWAĆ

CYFRA I LICZBA. ZASKOCZENIE NIEMAL PEWNE
02.11.2018
TAK CZY TAK? CODZIENNE ROZTERKI JĘZYKOWE (CZ. XVII)
09.10.2018
JAK POPRAWNIE WYMAWIAĆ SŁOWO JABŁKO
21.09.2018
TAK CZY TAK? CODZIENNE ROZTERKI JĘZYKOWE (CZ. XVI)
14.09.2018
TAK CZY TAK? CODZIENNE ROZTERKI JĘZYKOWE (CZ. XV)
28.08.2018
TAK CZY TAK? CODZIENNE ROZTERKI JĘZYKOWE (CZ. XIV)
03.08.2018
CZES’C’! O WYMOWIE MŁODYCH (KOBIET)
24.07.2018
TAK CZY TAK? CODZIENNE ROZTERKI JĘZYKOWE (CZ. XIII)
17.07.2018
TAK CZY TAK? CODZIENNE ROZTERKI JĘZYKOWE (CZ. XII)
29.06.2018