NOWE MUZEUM ŚLĄSKIE W NOWYCH KATOWICACH /I/


Upalny koniec czerwca 2015 roku. Po czterech latach trudnej budowy na terenach pokopalnianych, Muzeum Śląskie w Katowicach uroczyście otwiera podwoje dla zwiedzających. Przejmująca jest symbolika tego momentu. Kultura na Górnym Śląsku już po raz kolejny wygrywa z brudnym przemysłem. Ślązacy, którzy przez pokolenia kojarzeni byli z, pozbawioną głosu, siłą roboczą, mają teraz jeszcze jeden powód do dumy. W tym samym jednak miejscu dużo, dużo wcześniej odbyło się, jakże inne, ceremonialne   otwarcie.

Wzruszony właściciel, hrabia Stanisław Mieroszewski przecina wstęgę. Na powierzchni pojawiają się pierwsze wagoniki z węglem. Rok 1823 – miasto ma nową kopalnię „Ferdinand”, później „Katowice”. Odtąd górnicy będą zjeżdżać pod ziemię przez sto siedemdziesiąt sześć lat. Komu z nich mogłoby przyjść do głowy, że zjeżdżając na pokład mija właśnie, powstałe w odległej przyszłości, sale wystawowe z obrazami Wyspiańskiego, Malczewskiego, Boznańskiej. Podobny splot biegunowych wydarzeń możliwy jest tylko na Śląsku.

Trudno powiedzieć, z jakiego punktu siedziba Muzeum Śląskiego robi szczególne wrażenie. To obiekt tak zróżnicowany, niepowtarzalny i zaskakujący, że warto spojrzeć nań wpierw z lotu ptaka, czyli wysokości niemal pięćdziesięciu metrów. Szczęśliwie, górujący nad znaczną częścią miasta, dawny szyb „Warszawa” nie podzielił losu wielu innych i pocięty nie skończył w piecu hutniczym, tylko został starannie odrestaurowany. Staje się nieomal wizytówką tego miejsca.

Muzeum Śląskie - szyb Warszawa

Muzeum Śląskie - szyb Warszawa

Muzeum Śląskie - szyb Warszawa

Muzeum Śląskie - szyb Warszawa

Dzięki windzie dobudowanej do szybu w kilkanaście sekund można wjechać na sam szczyt. Z platformy widokowej rozpościera się widok nie tylko na teren Muzeum, ale i na panoramę Katowic. Jeśli ktoś nadal kojarzy to miasto z przemysłową szarością i wyziewami fabrycznych kominów powinien koniecznie umieścić wjazd na górę na liście obowiązkowych punktów zwiedzania.

Panorama Katowic z szybu Warszawa

Muzeum Śląskie i panorama Katowic

Muzeum Śląskie - widok z szybu Warszawa

Muzeum Śląskie - widok z szybu Warszawa

Muzeum Śląskie - widok z szybu Warszawa

Muzeum Śląskie - widok z szybu Warszawa

Muzeum Śląskie - widok z szybu Warszawa

Cały kompleks tworzą zarówno budynki stare, pokopalniane, jak i nowe, zaprojektowane przez austriackie biuro architektoniczne Riegler Riewe Architekten. Dla niezorientowanych – nowe schowane są pod ziemią. Nad powierzchnią widzimy konstrukcje ze szkła /Cezary Baryka z „Przedwiośnia” byłby zachwycony/, ale obserwując reakcje zwiedzających takie uczucie nie jest niczym szczególnie oryginalnym. Wystarczy spojrzeć na zachowanie ludzi, którzy, obracając się często wokół własnej osi, sprawiają wrażenie, jakby nie dowierzali własnym oczom. Zadaniem szklanych kubatur, zmieniających barwę pod wpływem światła słonecznego i pory dnia, od szarej po oliwkową, jest doświetlenie i wentylacja muzealnych wnętrz znajdujących się trzynaście metrów poniżej powierzchni chodnika.

Muzeum Śląskie - szklane kubatury

Muzeum Śląskie - szklane kubatury

Muzeum Śląskie - szklane kubatury

Muzeum Śląskie - szklane kubatury

Muzeum Śląskie - widok ogólny

Muzeum Śląskie - widok ogólny

Muzeum Śląskie to nie tylko budynki, ale cała  ogromna przestrzeń wokół. Rozmach, szerokie aleje, place, duże powierzchnie i kolorystyka nasadzonych  traw, roślin skalnych, unoszący się zapach różnych ziół – wszystko to powoduje, że potoczne kojarzenie muzeum jako czegoś przytłaczającego, nie ma tutaj racji bytu. Przeciwnie, czułem lekkość, harmonię i radosny wigor, jaki udało się stworzyć, umiejętnie i z wyczuciem łącząc to, co stare, służące jeszcze nie tak dawno ciężkiej pracy fizycznej wielu pokoleń z nowym, oddanym następnym pokoleniom poszukującym wrażeń estetycznych i duchowych.

Muzeum Śląskie - szklane kubatury

Muzeum Śląskie - widok ogólny

Muzeum Śląskie - widok ogólny

Muzeum Śląskie - szklane kubatury

Muzeum Śląskie - widok ogólny

Muzeum Śląskie - stara i nowa architektura

Muzeum Śląskie - szklane kubatury

Muzeum Śląskie - widok ogólny

Muzeum Śląskie - budynek główny

Jeśli miałbym oddać wrażenia z pobytu na terenie Muzeum Śląskiego jednym słowem, byłoby nim – oszołomienie. Pamiętam to miejsce w czasach fedrującej  kopalni, pamiętam opuszczone tereny po jej zamknięciu w 1999 roku. W dodatku, stan dzisiejszy to jeszcze nie koniec. W trakcie rewitalizacji znajdują się: dawny warsztat, kuźnia, stolarnia i łaźnie. Przy okazji warto zwrócić uwagę na różnice między dawną a współczesną architekturą przemysłową. Dziś to proste hale różniące się, co najwyżej, kolorem nałożonej farby. Dawne mają coś z ludzkiej miary, jakiś element „niepotrzebnego” piękna, które projektant uznał za niezbędne umieścić. Chodzi nie tylko o bryłę, ale zwłaszcza detale: kształt okien, stiuki, gzymsy, zwieńczenia dachów. Pamiętajmy – oglądamy budynki kopalniane.

Muzeum Śląskie - widok ogólny

Muzeum Śląskie - stara zabudowa i szyb Warszawa

Muzeum Śląskie - odrestaurowana zabudowa

Muzeum Śląskie w Katowicach - stara zabudowa

Muzeum Śląskie - fragment starej zabudowy

To, co może się wydarzyć za sprawą śmiałej wizji architektów budzi  rodzaj krzepiącego optymizmu. Odmiana oblicza miasta nie jest przecież niczym innym, jak odmianą losu wielu jego mieszkańców. Proszę, sprawdźcie sami, jak to działa.

Muzeum Śląskie - szyb Warszawa i stara zabudowa

Muzeum Śląskie - szyb Warszawa i szklane kubatury

Przybywajcie zwiedzać Katowice! Nie mogę uwierzyć. Dożyłem czasów, kiedy z entuzjazmem i czystym sumieniem wysyłam takie zaproszenie.



TO MOŻE CIĘ TAKŻE ZAINTERESOWAĆ

zameczek w Michałkowicach
„ZAMECZEK” W MICHAŁKOWICACH. CZYLI GDZIE?
25.09.2018
UMARŁ STALIN. NIECH STALINOGRÓD WIECZNIE ŻYJE!
03.03.2018
„ZACZĘŁO SIĘ OD ZIARNA”. WIĘCEJ NIŻ TYLKO NAZWA WYSTAWY
11.10.2017
RYNEK W KATOWICACH. POWAB, PALMY I POTOK
25.08.2016
W NIKISZOWCU CZY W ARKADII? (cz. II)
08.07.2016
NIKISZOWIEC – PERŁA KATOWIC (CZ. I)
01.07.2016
KATOWICKI GISZOWIEC, CZYLI WSI SPOKOJNA…
13.05.2016
galeria sztuki polskiej w muzeum śląskim
MUZEUM ŚLĄSKIE W KATOWICACH. SCHODZIMY /II/
07.09.2015