ŚWIĘTA BLISKO. SŁUŻĄCA POTRZEBNA OD ZARAZ


Końcowe odliczanie, a tu takie zaległości w porządkach. Co prawda Bożego Narodzenia nie da się przesunąć, podpowiadam jednak sposób, dzięki któremu dom będzie lśnił jak nigdy, potrawy ucieszą każde podniebienie, a zaproszeni goście, zwłaszcza panie, z uznaniem i zazdrością powitają nasz pomysł. Chodzi mianowicie o to, by sobie – jak się dawniej mówiło – przysposobić służącą. Którą wybrać? Na co zwrócić uwagę? Nie jest to proste, ale od czego w końcu tu jestem.

Żeby decyzja nie była brzemienna w niechciane skutki (tak się tworzy przenośnie), należy zdobyć choć podstawy wiedzy, jaka powinna być wzorowa służąca. Po co mam wymyślać reguły, skoro są od tego fachowcy. Na przykład Elżbieta Bederska, która w 1909 roku wydała poradnik „Dobra służąca”. Jest to książka z adresatem wpisanym w tytuł, ale jednocześnie skarbnica wiedzy dla nas, którzy – najchętniej od jutra – chcielibyśmy zatrudnić skromną i miłą dziewczynę z ubogiego domu.

Wykorzystam ją (książkę, ma się rozumieć), bo oszczędzi nam wielu rozczarowań. Ale do rzeczy. Gdyby się okazało, że nowoprzyjęta wyraża rezerwę wobec nałożonych obowiązków, zawsze na podorędziu mamy nie do zbicia argument, że to nie nasz pomysł, tylko wzięty z mądrej książki. Jakby co, możemy zacytować już pierwszy akapit:

JAKIE SĄ OBOWIĄZKI SŁUŻĄCEJ W ŚREDNIOZAMOŻNYM DOMU

  1. Postarać się, aby węgle, drzewo lub inne materyały opałowe były w kuchni. Robienie ognia pod kotliną, a zimą i palenie w piecach.
  2. Przy gotowaniu śniadania, obiadu, kolacyi, pani domu pomódz, grubsze roboty wykonywać samej.

     3.Pokoje, okna, sień, schody wycierać, dywany trzepać, szorować, obuwie czyścić, łóżka pościełać.

     4.Prać, bieliznę, składać, zmaglować. Męską bieliznę po części z domu się wydaje do prasowania.

PODZIAŁ PRACY

Rano wstać winna dziewczyna najpóźniej o godzinie szóstej. (…) Po umyciu należy dobrze włosy rozczesać. Nierzadko natrafić można na dziewczyny, które raz tylko na tydzień włosy przeczesują. Jest to zwyczaj bardzo naganny.

Pierwszą czynnością rano jest wzniecenie ognia, gdzie nie ma gazowej kuchni. O drzewie, węglach należy dnia poprzedniego pamiętać.

Roznieciwszy ogień zastawa się zaraz czyste naczynie z wodą na kawę lub herbatę podług zwyczaju. Jeśli bułek i mleka do domu nie przynoszą, trzeba zaraz po nie iść, a nie tracąc czasu zaraz wracać do domu, gdyż przez ten czas mogła się już była zagotować woda.

Po uprzątnięciu jadalni i nakryciu stołu do pierwszego śniadania, na życzenie budzi się państwo. Dopóki państwo śpią, delikatna dziewczyna nie robi hałasu nieostrożnem popychaniem mebli, głośnem chodzeniem itp.

Po śniadaniu najpierw uprząta się sypialnię, do czego powinno się umyć ręce i założyć czysty fartuch, by pościeli nie zbrudzić. Pierwszą czynnością jest pootwierać okna, tak zimą jak i latem. Najlepiej porozkładać pościel na krzesełkach i zabrać się do wylania brudnej wody z miednicy i wypróżniania innych naczyń (chodzi o nocniki i spluwaczki, które były w sypialniach czymś normalnym).

Podawanie do stołu zwłaszcza przy większych przyjęciach nie jest sprawą łatwą, aleć przecież nie święci garnki lepią. Dziewczyna usługująca do stołu, musi mieć przede wszystkim czysto umyte ręce, włosy ugładzone, czysty biały fartuch.

Nie może ani po gościach się rozglądać, ani rozmowie się ich przysłuchiwać, ani śmiać się razem, ani do rozmowy się wtrącać. Prośbą do jedzenia zachęcać nie jest rzeczą służącej. Im ciszej dziewczyną z usługą przy stole się sprawi, tem lepsze robi wrażenie.

Jeśli zaraz po obiedzie podana ma być kawa w przybocznym pokoju, służąca oznajmia to pani słowami: „Kawa na stole”. Tak samo, gdy obiad gotów, oznajmia się: „waza na stole” lub „obiad podano”. Nigdy zaś sługa nie prosi gości do jadalnego pokoju, to rzecz samej pani domu.

Do osób utytułowanych lub wyższe zajmujących stanowiska, mówi się „wielmożna pani”, „wielmożny panie” albo też przez „jaśnie panie, pani”.

Jeżeli służąca wychodzi z panią na miasto, powinna iść krok w tyle, na wyraźne jednak życzenie, by szła obok pani, po lewej stronie postępować winna. Wchodząc do składu lub pomieszkania, daje służąca kilka kroków naprzód, otwiera drzwi i naprzód panią (państwo) wpuszcza. Samej wprzód wchodzić nigdy się nie godzi.

REGUŁY PRZY WPUSZCZANIU GOŚCI

Gdy dzwonek dzwoni pospiesza się drzwi otworzyć, zważać jednak trzeba na to, by z umorusaną twarzą i w brudnym fartuchu gościowi się nie pokazać.

Jeśli gość jest obcy, a ma wygląd wzbudzający zaufanie, to służąca pyta się uprzejmie „jaka godność” lub „kogo mam zameldować”, odbiera kartę wizytową i zostawiając gościa idzie państwu oznajmić.

Jeżeli odwiedzający nie wzbudza zaufania, na co we wielkiem mieście bardzo uważać trzeba, to idąc oznajmić go państwu, drzwi do przedpokoju się zamyka.

Służąca zapytana o zdrowie państwa odpowiada krótko: „państwo zdrowi”, „wyjechali”, „państwo chorzy”.

Przy rozchodzeniu się gości, powinna sługa pomódz się im ubierać, jednak bez okazania wyraźnej chęci dostania napiwku.

SCHLUDNOŚĆ

Najmniej starania mają wszystkie służące o zęby, toteż często można spotkać młode, a już całkiem bezzębne dziewczyny, co bardzo brzydko wygląda. Konieczne jest przed udaniem się na spoczynek zęby szczoteczką i odpowiednią pastą wyczyścić. Jedno i drugie za kilka trojaków w drogeryi nabyć można.

Już nieraz miałam sposobność przypatrzeć się sługom, które, gdy nowe wdziały pończochy, tak długo bez wyprania je nosiły, aż im one literalnie z nóg spadły.

Poczytałem sobie fragmenty poradnika i chęć poszukiwania służącej jakoś mi przeszła. Bezzębna dziewczyna z włosami umytymi trzy lata temu, biorąca „kąpiel całkowitą” kilka razy w roku, za to na co dzień  spluwająca na podłogę i w opadających z brudu pończochach?

Czy tylko w moim domu porządki ruszyły z kopyta?



TO MOŻE CIĘ TAKŻE ZAINTERESOWAĆ

MŁODY DENTYSTO, JEDŹ NA TARG STAROCI!
07.08.2018
MIEJSCE PRZY STOLE. JAK WYZNACZYĆ I DLACZEGO WARTO
13.04.2018
PRANIE MĘCZY? NO TO PRZECZYTAJ
17.02.2018
PROWOKACJA POŚWIĄTECZNA – OBIADY NA CAŁY TYDZIEŃ
27.12.2017
GRANICA PRYWATNOŚCI CZYLI UWAŻAJ NA ZNAJOMYCH Z ŻAGANIA
22.07.2017
KSIĄŻKA KUCHARSKA Z MÓZGIEM I SZCZYPIÓRKIEM
24.01.2017
elegancka restauracja przygotowana na przyjecie gosci
10 POMYSŁÓW, JAK LEKCEWAŻYĆ SAVOIR VIVRE W RESTAURACJI
08.01.2016
figurka stoi na kostce mydła
WONNOŚĆ ALBO FETOR – OTO JEST PRZEŻYCIE
29.09.2015
KELNER UPRZEJMIE PROSZONY
12.08.2015