WZORY LISTÓW. BO ONGIŚ PISANO


Wystarczy rzut oka na fragment wstępu i od razu wiadomo, że nie jest to poradnik nowy: «Adresować listy należy tytularnie w zależności do kogo piszemy. Do książąt „Jaśnie oświecony”, do hrabiów „Jaśnie wielmożny”, do innych osób „Wielmożny”. Do wyższych stopni duchowieństwa „przewielebny”, do niższych „wielebny”.» Co tu kryć, od wydania minęło  równe osiemdziesiąt lat. Zmienił się język, mówienie o uczuciach, zwyczaje, inne jest tempo życia. W dobie maili, SMS-ów „Nowy sekretarz dla wszystkich. Wzory listów prywatnych” pozostaje jedynie nostalgicznym świadectwem epoki, która bezpowrotnie minęła. Ale jakim!

Niepozorna, ledwo pięćdziesięciostronicowa broszurka w poszarzałym różu to nie tylko świadectwo zmian w epistolografii (o ile o takowej można jeszcze mówić w dzisiejszych czasach), co niebywałych zmian w obyczajowości. Już pierwszy wzór listu otwierający rozdział „Listy w sprawach rodzinnych” wywołuje współcześnie reakcję, która z pewnością nie była zamierzona przez autora. A pomyśleć, że wtedy tekst odczytywano z powagą właściwą tematom poważnym.

wzory listów jpg.

Warszawa. dn. 8 lutego 1936 r.

Kochany Wuju!

Przewidywaliśmy z Kochanym Wujem, że małżeństwo córki mojej Kasi nie będzie szczęśliwe z jej mężem. Ledwie parę miesięcy jest przecież po ślubie, a już niesnaski między nim a nią. Po czyjej stronie wina, nie wiem. Nie chciałbym być strasznym, sądząc jednak z listów Kasi, wnioskuję, że mąż zaniedbuje ją dla innych kobiet.

Ciągle w listach skarży się biedactwo na to. Tymczasem, Wiktor, jej mąż, na delikatne uwagi z naszej strony wyjaśnia, że Kasią powoduje zazdrość, podejrzliwość, do czego on nie daje absolutnie żadnych powodów. Nadmieniałem o tem Kasi w formie przypuszczeń niby to z naszej strony – kategorycznie jednak jakiejś zazdrości czy podejrzeniom o romansie swego męża zaprzecza. Zdaje mi się, że Kochany Wuj miał rację, ostrzegając przed małżeństwem z Wiktorem z powodu niedobrania się charakterów.

Ostrzeżenia okazują się słuszne tembardziej, że Kochany Wuj znał oboje i to od dawna, więc mógł ocenić należycie. Nie wiem doprawdy jak tu wpłynąć na złagodzenie ich nieporozumień. Co Kochany Wuj o tem sądzi? Może byłoby dobrze, aby które z nas rodziców pojechało do nich na jakiś czas, a może Wuj byłby łaskaw odwiedzić ich i przyjrzeć się z bliska ich życiu, no i wpłynąć na oboje. Gdyby Kochany Wuj zdecydował się pojechać, prosimy o doniesienie nam o tem, gdyż wtedy na razie żadne z nas by nie pojechało.

Mam nadzieję, że Kochany Wuj, darząc nas zawsze szczerem przywiązaniem, weźmie do serca całą tę sprawę wysoce dla nas przykrą i odpisze, czy pojedzie, czy nie.

U nas nic nowego. Martwimy się oboje o Kasię i Wiktora.

Serdecznie przesyłamy Kochanemu Wujowi ucałowanie i polecamy się pamięci

Anzelmostwo Kaszubscy

wzory listów jpg.

A przecież zaczynało się tak pięknie. Kto wie, być może posądzany o niewierność Wiktor skorzystał nawet  z ostatniego, sześćdziesiątego wzoru listu, który nosi tytuł „List kawalera do panny z oświadczynami”. O ile uniwersalizm wcześniejszej depeszy zmartwionych rodziców do kochanego wuja pozostaje raczej problematyczny, to oświadczyny są ponadczasowe.

A więc zakochany młodzieńcze – siadaj, przepisuj. I nie zapomnij mi na ślubnym kobiercu podziękować.

_mg_0010

Najzacniejsza Pani!

Od chwili, jak Panią poraz pierwszy ujrzałem na majówce, wryło się anielskie Jej oblicze w mem sercu na zawsze i czarująca Jej postać ustawicznie mi stoi przed oczyma. Nadto dowiedziałem się od ludzi, posiadających me zupełne zaufanie, tyle pięknych i dobrych rzeczy o Pani, że jest mojem najgorętszem pragnieniem poznać Ją bliżej.

Ponieważ jednak nie chciałbym z jednej strony obrazić łaskawej Pani natrętnością, z drugiej zaś nie lubię się do celu zbliżać ścieżkami tajemnemi, ukrytemi, przeto udaję się do Pani z niniejszym listem otwarcie, błagając o łaskawe oświadczenie, czybym mógł mieć choćby tylko iskrę nadziei, że Pani zczasem zechce mi być wzajemną.

Niechże Pani raczy powiadomić o niniejszym liście swych zacnych rodziców, gdyż tylko za ich łaskawem zezwoleniem, ośmielę się wstąpić w progi ich domu. W razie gdyby serce łaskawej Pani było już zajęte, co jednak według moich dotychczasowych informacyj wydaje się nieprawdopodobne, lub jakieś inne powody stoją na przeszkodzie mym szczerym i otwartym zamiarom, proszę uprzejmie łaskawą Panią o zawiadomienie mnie o tem.

Z najgłębszym szacunkiem

Marjan K.

wzory listów jpg.

Jak tu się nie cieszyć z takich znalezisk. Nie zostawię Cię, Najczcigodniejszy Czytelniku, bez dalszej pomocy w trudnej sztuce epistolografii. W kolejce czekają, niecierpliwie z pewnością wypatrywane, następne wzory listów: „Z powodu niemożności wzięcia udziału w chrzcinach”, „Z odpowiedzią wymijającą”, „Do dziedziczki z prośbą o przyjęcie córki na służbę”, „Zaproszenie w kumy” i wiele innych.

Temi obietnicami kończę. Przyjm tymczasem serdeczny uścisk dłoni

Twój na wieki

Piotr